Een hoofdteken, ook kardinaal teken genoemd, is Ram, Kreeft, Weegschaal of Steenbok. In de tropische dierenriem beginnen deze tekens op de dag-en-nachteveningen en zonnewendes die het jaar in vier kwarten verdelen. Elk hoofdteken hoort bij een ander element.
De kardinale modaliteit wordt verbonden met beginnen, richting geven of iets in beweging zetten. Dat betekent niet dat iedereen met een hoofdteken in de horoscoop graag de leiding neemt, ongeduldig is of nooit stilzit. Een symbool voor beginnen bewijst niets over gedrag.
In de volgorde van de dierenriem volgt op elk hoofdteken een vast teken en daarna een beweeglijk teken.
Op het noordelijk halfrond vallen de hoofdtekens samen met het begin van de astronomische seizoenen. Weerberichten in Nederland rekenen vaak met de meteorologische seizoenen, die op 1 maart, 1 juni, 1 september en 1 december beginnen; die indeling staat los van de dierenriem. Een bruikbare vraag bij een hoofdteken is welke eerste stap past bij de omstandigheden van nu.